Różne wynagrodzenie kobiet i mężczyzn za tą samą pracę to dyskryminacja ze względu na płeć. W maju br. mediana wynagrodzeń wynosiła wg GUS ogółem 7082 zł jednak przypadku mężczyzn wyniosła 7.299,68 zł (103,1 proc. wartości ogółem), natomiast wśród kobiet – 6.897,36 zł (97,4 proc. wartości ogółem). Zatem mediana różnica płacowa między płciami wynosiła 5,7 proc. Ostatnie dane roczne pochodzą z 2023 r. i wskazują, że luka płacowa między kobietami a mężczyznami w Polsce wynosiła 7,8 proc., co oznacza, że kobiety zarabiały średnio mniej za godzinę pracy niż mężczyźni. To dane ogólne, przykładowo największa luka płacowa występowała w branży finansowej i ubezpieczeniowej (27,6 proc.) oraz w informacji i komunikacji (24,8 proc.). Im wyższe wynagrodzenie, tym wyższa luka płacowa między płciami. Jeśli skorygujemy lukę płacową o takie elementy jak np. wykształcenie jest ona tym bardziej niekorzystna dla kobiet.

Zlikwidowanie luki płacowej między kobietami a mężczyznami to nie tylko kwestia sprawiedliwości – to przestrzeganie w praktyce praw człowieka i budowanie fundamentu sprawiedliwości społecznej i gospodarczej. Brak świadomości różnic płacowych i negatywnych konsekwencji tego zjawiska jest duża. Brak jawności płac na określonych stanowiskach powoduje niewiedzę o dyskryminacji, co utrudnia zrozumienie negatywnych konsekwencji społecznych i ekonomicznych tego zjawiska a także działania egzekwujące równość.

Należy zacząć zatem od podstaw: budowania świadomości samego problemu nierówności. Kwestia równości w miejscu pracy to nie tylko zapewnienie równości płac, ale także tworzenie środowiska dla równego traktowania pracowników, zapewniającego im równych szans rozwoju i dostępu do kluczowych szkoleń.

UE przyjęła 10 maja 2023 r. dyrektywę w sprawie wzmocnienia stosowania zasady równości wynagrodzeń dla mężczyzn i kobiet za taką samą pracę lub pracę o takiej samej wartości za pośrednictwem mechanizmów przejrzystości wynagrodzeń oraz mechanizmów egzekwowania. Mamy czas do połowy następnego roku (2026) implementować jej przepisy do krajowego porządku prawnego. Ministerstwo Rodziny i Pracy i Polityki Społecznej zadeklarowało przedstawienie projektu w tej sprawie do końca tego roku. Od tego jak bardzo przepisy będą uwzględniać krajową strukturę przedsiębiorstw – z dominującą rolą mikro i małych firm oraz praktyki na rynku pracy będzie zależeć ich skuteczność w zwiększeniu przejrzystości wynagrodzeń a przez to ograniczeniu nierówności płacowych.

Związki zawodowe już teraz mogą działać w celu zmniejszenia luki płacowej poprzez uzyskiwanie informacji o strukturze płacowej w przedsiębiorstwie oraz uwzględniając je w dialogu z pracodawcą, w tym w negocjacjach płacowych. Mogą stać się także ambasadorami tematu równego traktowania przekazując wiedzę dotyczącą zasady równa płaca za tą samą pracę.

Info. OPZZ